Ruimtedruk in Noord-Holland: hoe behouden we plek voor bedrijvigheid?

Krapte op de ruimtelijke kaart

De provincie Noord-Holland wil economisch vooruit en blijven ontwikkelen, maar loopt hard aan tegen de grenzen van de beschikbare fysieke ruimte. Zo meldt vaktijdschrift Stadszaken. Verschillende maatschappelijke opgaven strijden om dezelfde vierkante meters: woningbouw, natuurontwikkeling, infrastructuur en de energietransitie claimen elk een substantieel deel van het buitengebied en de bebouwde kom. De prangende vraag die voorligt is: waar is nog plek om te ontwikkelen?

Wat betekent dit voor bedrijventerreinen?

Voor ondernemers en ondernemersverenigingen op bedrijventerreinen is dit een herkenbaar maar urgent signaal. Nieuwe grond uitgeven aan de randen van steden en dorpen is allang niet meer vanzelfsprekend. Als overheden harde keuzes moeten maken tussen woningbouw en werklocaties, dreigt de ruimte voor bedrijven regelmatig onder druk te komen staan.

Tegelijkertijd vraagt een vitale economie dat bestaande bedrijven de kans krijgen om te groeien, te innoveren en te verduurzamen. De toenemende schaarste maakt duidelijk dat ongebreidelde uitbreiding in de breedte verleden tijd is. De oplossing moet daarom vooral worden gezocht op de bestaande bedrijventerreinen zelf.

Kansen door intensivering en herstructurering

Wanneer er geen nieuwe hectaren bijkomen, moeten we slimmer omgaan met de grond die er al ligt. Dit vraagt om een scherpere focus op een aantal ontwikkelingen:

• Ruimte-intensivering: Denk aan meervoudig ruimtegebruik, compacter bouwen en waar mogelijk het stapelen van bedrijfsfuncties, zoals werkplaatsen of opslag op verdiepingen.
• Herstructurering en revitalisering: Het gericht aanpakken en moderniseren van verouderde delen van een bedrijventerrein om incourante kavels en restruimtes opnieuw nuttig in te zetten.
• Collectieve voorzieningen: Gezamenlijke parkeervoorzieningen of centrale laad- en opslagpleinen realiseren, zodat individuele ondernemers minder eigen terreinoppervlakte hoeven op te offeren.

Praktische tips voor ondernemers en verenigingen

Om te zorgen dat bedrijvigheid niet het onderspit delft in de ruimtelijke puzzel, kunnen ondernemersverenigingen nu al concrete stappen zetten:

• Breng de restruimte in beeld: Onderzoek gezamenlijk waar op het bedrijventerrein sprake is van onderbenutting, leegstand of braakliggende perceeldelen die efficiënter benut kunnen worden.
• Neem zitting aan de beleidstafel: Ga proactief in gesprek met de gemeente en provincie. Zorg dat het economische belang van het bedrijventerrein helder op het netvlies staat bij het opstellen van omgevingsvisies en bestemmingsplannen.
• Werk samen aan toekomstbestendigheid: Bundel de krachten op het gebied van energie, circulariteit en terreinbeheer. Bedrijventerreinen die aantonen zuinig en duurzaam met hun ruimte om te gaan, staan sterker in de lobby voor behoud en ondersteuning.

De ruimtedruk in Noord-Holland is geen lokaal incident, maar een voorbode voor ontwikkelingen in heel Nederland. Wie de eigen ruimte optimaal benut, waarborgt de toekomst van het eigen bedrijf én het collectief.